Daniel Katz

 

daniel katz

 

Daniel Katz (ur. 1938) z wykształcenia jest muzykiem i filologiem. Imał się w życiu wielu fachów – był nauczycielem w szkole żydowskiej, wiertaczem tuneli i tłumaczem ustnym. Jego językiem ojczystym jest szwedzki, ale Katz tworzy niemal wyłącznie po fińsku. To bodaj jedyny pisarz fiński o żydowskich korzeniach, który zdobył uznanie i publiczność za granicą kraju.

Być może dlatego, że – zwłaszcza na tle starszego pokolenia pisarzy fińskich – Katza wyróżnia uniwersalizm i pisarz chętnie podejmuje i rozwija w swojej twórczości wątki międzynarodowe. Niemal w każdej powieści Katza pojawiają się wątki polskie, a bohaterami jego Dekarza są – oczywiście w przebraniu – Lech Wałęsa i papież Jan Paweł II.

Daniel Katz zyskał uznanie publiczności i krytyki w latach siedemdziesiątych serią powieści. Pierwsza z nich – zatytułowana Gdy dziadek do Finlandii na nartach szedł (1969, polskie wydanie: Wydawnictwo Akademickie Dialog 2005, tłum. S. Musielak), jest przezabawną – jeżeli nawet nie do końca prawdziwą – historią rodziny autora, widzianą z perspektywy kilku pokoleń fińskich Żydów – i w raczej krzywym zwierciadle. W szerszej perspektywie jest to ironiczny rozrachunek z historią ojców i zarazem tragiczne w swojej wymowie – bo pokazane przez pryzmat diabolicznego humoru – świadectwo jego cierpień.

W ostatnich latach Daniel Katz bardziej skłania się do krótszych form literackich, choć nie zrezygnował z powieści, a tuż po przełomie tysiącleci zabłysnął po raz kolejny, otrzymując w 2001 roku nominację do najbardziej prestiżowej nagrody literackiej w Finlandii za powieść Kobieta pułkownika (polskie wydanie: Wydawnictwo Czarne 2007, tłum. S. Musielak). Z charakterystyczną dla siebie skłonnością do podejmowania poważnych tematów z miną błazna, Katz niesamowicie splata losy miłości młodego nauczyciela do młodej Bośniaczki, żony starzejącego się fińskiego pułkownika, z historią wojny bałkańskiej. Przekład Kobiety pułkownika został uhonorowany doroczną nagrodą czasopisma „Literatury na Świecie” w kategorii „Nowy Głos”.

Ostatnia wydana książka Katza, Miłość berberyjskiego lwa i inne opowieści (2008) – zbiór opowiadań układających się większą całość – znów otarła się o ważne fińskie wyróżnienie, Nagrodę Runeberga. I tu są wątki polskie – opowiadanie Waga słów relacjonuje tragikomiczną historię poznańczyka Traugutta Chałupca, którego zgubiła miłość do starych książek. Trzy bajki zwierzęce, które weszły później w skład tego zbioru opublikowało czasopismo Midrasz (6/2006).

 

Ogon za ogon

 

Dyrektor szkoły i wuefista Mauri Topor dostaje wyrok śmierci – rak płuca. Nie załamuje się jednak: gdy w ręce wpada mu przedwojenny dziennik jego ojca, który porzucił dobrą pracę agenta firmy drzewnej i ruszył z niemieckim cyrkiem na objazd Europy, Topor już wie, co zrobić z resztą swojego życia – rzuca pracę, wsiada na rower i jedzie do byłego NRD. Nadszedł czas sprawiedliwej zemsty, czas odpłaty za Zagładę w ogólności i zniewagi doznane przez Topora seniora w szczególności.

WIĘCEJ

 

Córki pana Lota

 

W starej tawernie w Salonikach pan wszelkiego stworzenia – niejaki Hankonen – przegrywa w kości świat do sycylijskiego mafiosa Donadoniego, potomka tytanów. Pojawia się jednak mały problem – Ziemia nagle się wyludniła. Trzeba zacząć wszystko od początku, od Adama i Ewy, ale Donadoni nie wie, jak ich stworzyć, a stary Hankonen już nie pamięta, jak to się robiło.

WIĘCEJ

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress